Sözlük

E-ticaret ve pazaryeri sözlüğü

Pazaryerinde satış yaparken karşılaşılan 148 terimin kısa ve doğru tanımı: ne demek, nasıl hesaplanır, satıcı için neden önemli. Her terimde örnek ve ilgili rehber bağlantısı var.

Pazaryeri ve satış

BuyboxBuybox, aynı ürünü birden fazla satıcı sattığında ürün sayfasında varsayılan olarak gösterilen ve sepete eklenen teklifin sahibi olan satıcı konumu demektir.
Çok kanallı satışÇok kanallı satış, aynı ürünlerin birden fazla pazaryerinde, kendi e-ticaret sitesinde ve gerekirse fiziksel mağazada eş zamanlı satılması demektir.
DropshippingDropshipping, satıcının ürünü stokta tutmadan sattığı ve siparişi tedarikçinin doğrudan müşteriye gönderdiği satış modeli demektir.
EntegratörEntegratör, satıcının pazaryeri ve e-ticaret hesaplarını API ile birbirine bağlayıp ürün, stok, fiyat ve siparişleri tek yerden yönetmesini sağlayan yazılım ya da firma demektir.
Flaş ürünFlaş ürün, çok kısa bir süre ve çoğu zaman sınırlı adetle büyük indirimle satışa sunulan ve pazaryerinde öne çıkarılan kampanya ürünü demektir.
HakedişHakediş, pazaryerinin teslim edilen siparişler için komisyon, kargo, iade ve diğer kesintileri düştükten sonra satıcıya ödediği net tutar demektir.
KampanyaKampanya, belirli bir süre için ürünlerin indirimli fiyat, kupon ya da şartlı fırsatla satışa sunulması demektir; indirimi satıcı ya da pazaryeri karşılayabilir.
Katalog ürünüKatalog ürünü, pazaryerinde zaten var olan ve birden fazla satıcının kendi fiyat ve stoğuyla satabildiği ortak ürün kaydı demektir.
Kategori eşleştirmeKategori eşleştirme, kendi ürün kategorilerinizin her pazaryerinin kategori ağacındaki doğru karşılığına bağlanması demektir; ürün açarken komisyonu ve zorunlu özellikleri belirler.
KomisyonKomisyon, pazaryerinin her satıştan kategori oranına göre aldığı paydır; satış tutarı ile komisyon oranının çarpımıyla hesaplanır ve hakedişten düşülür.
KuponKupon, müşterinin ödeme adımında kullandığı ve sepet tutarından belirli bir tutar ya da oran düşüren indirim hakkıdır; bedelini satıcı ya da pazaryeri karşılar.
Liste fiyatı ve satış fiyatıListe fiyatı, ürün sayfasında üstü çizili gösterilen önceki fiyattır; satış fiyatı ise müşterinin gerçekten ödediği güncel fiyattır.
Listing (ilan)Listing, satıcının bir pazaryerinde belirli bir ürün için açtığı ve fiyat, stok ve teslimat bilgilerini taşıyan satış ilanı demektir.
Müşteri sorularıMüşteri soruları, alıcıların satın almadan önce ürün sayfasından satıcıya yazdığı ve satıcının cevabının çoğu zaman herkese açık yayımlandığı sorulardır.
Öne çıkarma (ürün reklamı)Öne çıkarma, satıcının reklam bütçesi karşılığında ürününü pazaryerinin arama, liste ve öneri alanlarında daha görünür hale getirmesi demektir.
PazaryeriPazaryeri, birden çok satıcının ürünlerini tek bir sitede ya da uygulamada satışa sunduğu ve siparişe aracılık eden elektronik ticaret ortamı demektir.
Platforma özel fiyatPlatforma özel fiyat, aynı ürünün her satış kanalında o kanalın komisyon ve maliyetine göre farklı fiyatla satılması demektir; amaç her kanalda aynı net kârı korumaktır.
Platform hizmet bedeliPlatform hizmet bedeli, pazaryerinin komisyondan ayrı olarak sunduğu hizmetler için satıcıya kestiği ve hakedişten düşülen bedel demektir.
Satıcı paneliSatıcı paneli, pazaryerinin satıcılara sunduğu ve ürün, stok, fiyat, sipariş, iade, finans ve performans işlemlerinin yapıldığı yönetim ekranı demektir.
Satıcı puanıSatıcı puanı, pazaryerinin bir mağazayı teslimat hızı, iptal, iade ve müşteri memnuniyeti gibi ölçütlerle değerlendirdiği ve çoğu zaman müşteriye de gösterdiği performans puanı demektir.
Sepette indirimSepette indirim, ürün sayfasındaki fiyatın değil, ürün sepete eklendikten sonra ödeme adımında uygulanan ek indirim demektir.
Taban fiyatTaban fiyat, bir ürünün belirli bir kanalda tüm maliyet ve kesintiler düşüldükten sonra zarar etmeden satılabileceği en düşük fiyat demektir.
Ürün arşivlemeÜrün arşivleme, bir ürünü silmeden pazaryerinde görünmez hale getirmek ve gerektiğinde aynı kayıtla yeniden satışa açabilmek demektir.
Ürün eşleştirmeÜrün eşleştirme, aynı fiziksel ürünün farklı satış kanallarındaki ilanlarının birbirine bağlanması ve tek bir stok kaydı üzerinden yönetilmesi demektir.
Ürün onayıÜrün onayı, pazaryerine yeni açılan ya da değiştirilen bir ürünün yayına çıkmadan önce platform tarafından kontrol edildiği süreç demektir.
Ürün özellikleri (attribute)Ürün özellikleri, pazaryerinin her kategori için istediği renk, beden, materyal, yaş grubu gibi tanımlayıcı alanlardır; filtrelemeyi, varyantları ve ürün onayını belirler.
VaryantVaryant, aynı ürünün renk, beden, kapasite gibi seçeneklerle ayrılan ve her biri ayrı barkod, stok kodu ve stok adedi taşıyan satılabilir halidir.

Sipariş, kargo ve iade

Alternatif teslimatAlternatif teslimat, pazaryeri siparişinin platformun standart kargo akışı dışında, satıcının kendi aracıyla ya da başka bir taşıyıcıyla müşteriye ulaştırılması demektir.
Anlaşmalı kargoAnlaşmalı kargo, satıcının gönderilerini pazaryerinin ya da kendisinin önceden fiyat ve koşul anlaşması yaptığı kargo firmasıyla göndermesi demektir.
Aynı gün kargoAynı gün kargo, belirli bir saate kadar verilen siparişin aynı gün paketlenip kargo firmasına teslim edilmesi taahhüdü demektir.
Cayma hakkıCayma hakkı, internetten alışveriş yapan tüketicinin malı teslim aldığı günden itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve ceza ödemeden sözleşmeden dönebilmesi demektir.
DesiDesi, bir kolinin kapladığı hacmin ağırlık cinsinden karşılığıdır; kargo firmaları hafif ama büyük gönderileri bu değerle ücretlendirir.
Desi hesabıDesi hesabı, kolinin santimetre cinsinden en, boy ve yükseklik çarpımının yurt içi gönderilerde 3000'e bölünmesi demektir.
Hasarlı kargoHasarlı kargo, ürünün satıcıdan çıktıktan sonra taşıma sırasında kırılması, ezilmesi ya da kaybolması ve müşteriye bu halde ulaşması ya da hiç ulaşmaması demektir.
İadeİade, teslim edilmiş bir ürünün müşteri tarafından satıcıya geri gönderilmesi ve ödemesinin müşteriye geri verilmesi süreci demektir.
İade kargo koduİade kargo kodu, müşterinin iade edeceği ürünü satıcının ya da pazaryerinin anlaşmalı kargosuyla ücret ödemeden göndermesini sağlayan koddur.
İade reddiİade reddi, satıcının kendisine geri gelen ürünün iadeye uygun olmadığını gerekçe ve kanıtla pazaryerine bildirip iadeyi kabul etmemesi demektir.
Kapıda ödemeKapıda ödeme, müşterinin sipariş bedelini internette değil, ürünü teslim alırken kuryeye nakit ya da kartla ödediği ödeme yöntemi demektir.
Kargo etiketiKargo etiketi, koliye yapıştırılan ve alıcı adresi, kargo firması ile okunabilir takip barkodunu taşıyan gönderi belgesi demektir.
Kargo takip numarasıKargo takip numarası, kargo firmasının bir gönderiye verdiği ve gönderinin nerede olduğunu sorgulamayı sağlayan benzersiz numara demektir.
Kısmi sevkiyatKısmi sevkiyat, bir siparişteki ürünlerin hepsinin aynı anda değil, hazır olanların önce, kalanların sonra gönderilmesi demektir.
Paket bölmePaket bölme, tek bir siparişteki ürünlerin ayrı kolilerle ve ayrı kargo takip numaralarıyla gönderilmesi için sipariş paketinin birden fazla pakete ayrılması demektir.
Sipariş iptaliSipariş iptali, verilmiş bir siparişin kargoya teslim edilmeden önce müşteri, satıcı ya da platform tarafından geçersiz kılınması ve ödemenin iade edilmesi demektir.
Sipariş paketiSipariş paketi, pazaryerinin bir siparişi gönderilecek birimlere ayırdığı ve her birine ayrı paket kimliği ile kargo takip numarası verdiği kayıttır.
Tedarik edememeTedarik edememe, satıcının aldığı siparişteki ürünün bir kısmını ya da tamamını gönderemeyeceğini pazaryerine bildirip iptal etmesi demektir.
Termin süresiTermin süresi, satıcının siparişi aldıktan sonra paketleyip kargoya teslim etmek için taahhüt ettiği en uzun süre demektir.
Teslimat statüleriTeslimat statüleri, bir siparişin oluşturulmasından teslimine ya da iptaline kadar geçtiği aşamaları gösteren durum adları demektir.
Teslimat süresiTeslimat süresi, satıcının siparişi aldığı andan ürünün müşteriye ulaşmasına kadar taahhüt ettiği süredir; mesafeli satışta bu süre 30 günü geçemez.
Teslim edilemeyen siparişTeslim edilemeyen sipariş, kargo firmasının adres, alıcıya ulaşılamaması ya da teslim reddi gibi nedenlerle müşteriye ulaştıramadığı gönderi demektir.
Toplama ve paketlemeToplama ve paketleme, siparişteki ürünlerin raftan alınması, doğruluğunun kontrol edilmesi ve kargoya hazır koli haline getirilmesi süreci demektir.

Stok ve depo

ABC analiziABC analizi, ürünleri satış ya da kâr katkısına göre A, B ve C gruplarına ayırarak stok, sayım ve satın alma önceliğini belirleme yöntemi demektir.
Ana stok kaynağıAna stok kaynağı, çok kanallı satışta stok adedinin esas alındığı ve diğer tüm kanallara oradan dağıtıldığı tek sistem ya da platform demektir.
BarkodBarkod, bir ürünü tanımlayan numaranın makinece okunabilen çizgi ya da kare desen halidir; okutulduğunda ürün kaydı saniyeler içinde bulunur.
Çoklu depoÇoklu depo, aynı ürünün stoğunun birden fazla fiziksel yerde, örneğin depo ve mağazada ayrı ayrı tutulup ayrı ayrı izlenmesi demektir.
Depo lokasyonuDepo lokasyonu, bir ürünün depoda tam olarak hangi bölge, koridor, raf ve gözde durduğunu gösteren adres kodu demektir.
Döngüsel sayımDöngüsel sayım, deponun tamamını bir seferde saymak yerine her gün ya da hafta belirli bir ürün grubunu sayarak stoğu sürekli doğru tutma yöntemi demektir.
Ekonomik sipariş miktarıEkonomik sipariş miktarı, sipariş verme maliyeti ile stok tutma maliyetinin toplamını en aza indiren sipariş büyüklüğüdür; karekök formülüyle hesaplanır.
Fazla satış (overselling)Fazla satış, eldeki stoktan daha fazla adedin satılması, yani rafta olmayan bir ürünün sipariş alması demektir; çoğunlukla çok kanallı satışta stok gecikmesinden doğar.
FIFO (ilk giren ilk çıkar)FIFO, depoya ilk giren ürünün ilk çıkarılması kuralıdır; son kullanma tarihi olan ürünlerde ise önce tarihi en yakın olanı çıkaran FEFO kuralı uygulanır.
GTIN (EAN)GTIN, GS1 sistemiyle verilen ve bir ürünü dünya genelinde tekil olarak tanımlayan küresel ürün numarasıdır; eski adı EAN'dır ve barkodun altında yazar.
Güvenlik stokuGüvenlik stoku, satışın beklenenden hızlı gitmesi ya da tedarikin gecikmesi durumunda stoksuz kalmamak için elde tutulan ek stok miktarı demektir.
Kritik stokKritik stok, bir ürünün stoğu belirlenen eşiğin altına indiğinde uyarı verilmesini sağlayan alt sınır demektir; amaç stok bitmeden önlem almaktır.
Kullanılabilir stokKullanılabilir stok, eldeki toplam stoktan siparişlere ayrılan ve satılamaz durumdaki birimler düşüldükten sonra hemen satılabilecek adet demektir.
Ölü stokÖlü stok, uzun süredir satılmayan ve yakın zamanda satılması da beklenmeyen, depoda yer ve sermaye bağlayan ürünler demektir.
Ön siparişÖn sipariş, henüz stokta olmayan bir ürünün belirli bir tarihte gönderilmek üzere önceden satılması demektir; mesafeli satışta teslim süresi 30 günü geçemez.
Rezerv stokRezerv stok, rafta fiziksel olarak duran ama bir siparişe, ödemesi beklenen bir sepete ya da başka bir amaca ayrıldığı için satılamayan stok miktarı demektir.
Sayım farkıSayım farkı, fiziksel sayımda raftaki adet ile sistemde kayıtlı adet arasında çıkan eksik ya da fazla miktar demektir.
SKU (stok kodu)SKU, bir işletmenin her ürün ve varyantı için kendi sisteminde verdiği benzersiz stok kodu demektir; aynı ürünün her rengi ve bedeni ayrı SKU alır.
Stok devir hızıStok devir hızı, belirli bir dönemde ortalama stoğun kaç kez satılıp yenilendiğini gösteren orandır; satılan malın maliyetinin ortalama stok maliyetine bölünmesiyle bulunur.
Stok hareketiStok hareketi, bir ürünün stok adedini değiştiren her olayın, yani giriş, satış, iade, sayım düzeltmesi ya da transferin tarih ve nedeniyle kaydedilmesi demektir.
Stok sayımıStok sayımı, depodaki ürünlerin fiziksel olarak sayılıp sistemdeki kayıtlarla karşılaştırılması ve farkların düzeltilmesi işlemi demektir.
Stok senkronizasyonuStok senkronizasyonu, aynı ürünün satıldığı tüm kanallardaki stok adedinin tek bir doğru değere göre otomatik ve sürekli güncel tutulması demektir.
Tedarik süresiTedarik süresi, tedarikçiye sipariş verildiği andan ürünün depoya girip satışa hazır hale gelmesine kadar geçen süre demektir.
Yeniden sipariş noktasıYeniden sipariş noktası, stok bu seviyeye düştüğünde tedarikçiye yeni sipariş verilmesi gereken adettir; tedarik süresindeki satış ile güvenlik stokunun toplamıdır.

Muhasebe, vergi ve mevzuat

Açık rızaAçık rıza, KVKK'ya göre belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır; kişi bunu her zaman geri alabilir.
Aydınlatma metniAydınlatma metni, kişisel veri toplanırken veri sorumlusunun kimliğini, işleme amacını, aktarım yapılacak tarafları, toplama yöntemini, hukuki sebebi ve kişinin haklarını bildiren metindir.
Cari hesap ekstresiCari hesap ekstresi, iki taraf arasındaki tüm borç ve alacak hareketlerini tarih sırasıyla ve bakiyesiyle gösteren dökümdür; pazaryerinde satış, iade, komisyon ve ödemeleri listeler.
ETBİSETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi), e-ticaret yapan işletmelerin ve pazaryerlerinin Ticaret Bakanlığı'na kayıt ve bildirim yaptığı resmî bilgi sistemidir.
ETTNETTN (Evrensel Tekil Tanımlama Numarası), her e-Fatura ve e-Arşiv faturaya verilen, 36 karakterlik UUID biçiminde, dünyada benzeri olmayan kimlik numarasıdır.
e-Arşiv faturae-Arşiv fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara, çoğunlukla son tüketiciye, elektronik ortamda düzenlenen ve Gelir İdaresi Başkanlığı'na raporlanan faturadır.
e-Faturae-Fatura, GİB'in belirlediği UBL-TR biçiminde hazırlanan ve satıcı ile alıcı arasında GİB üzerinden iletilen elektronik faturadır; iki tarafın da sisteme kayıtlı olması gerekir.
e-İrsaliyee-İrsaliye, malın sevkiyatı sırasında düzenlenen sevk irsaliyesinin GİB standartlarına göre elektronik ortamda hazırlanıp alıcıya iletilen hâlidir.
E-ticaret stopajıE-ticaret stopajı, pazaryerlerinin 1 Ocak 2025'ten itibaren satıcıya yaptığı ödemelerden, KDV hariç satış bedelinin %1'i oranında kestiği ve satıcı adına vergi dairesine yatırdığı gelir veya kurumlar vergisi kesintisidir.
Fatura düzenleme süresiFatura düzenleme süresi, Vergi Usul Kanunu'na göre faturanın malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenmesi kuralıdır.
Gider pusulasıGider pusulası, fatura düzenleme zorunluluğu olmayan kişilerden mal alan ya da iş yaptıran tüccarın, satıcıya imzalatarak düzenlediği ve alışı belgeleyen vesikadır.
İade faturasıİade faturası, satın aldığı malı geri gönderen alıcının, malı satıcıya geri sattığını belgelemek için düzenlediği faturadır; bireysel müşteri iadesinde başka belgeler kullanılır.
İYS (İleti Yönetim Sistemi)İYS (İleti Yönetim Sistemi), ticari elektronik ileti onaylarının kaydedildiği ve alıcıların ret hakkını tek yerden kullandığı, Ticaret Bakanlığı'nın kurdurduğu ulusal sistemdir.
KDVKDV (katma değer vergisi), Türkiye'de yapılan mal teslimi ve hizmetlerin bedeli üzerinden alınan, satıcının tahsil edip alışlarındaki KDV'yi indirerek devlete ödediği vergidir.
KDV dahil ve KDV hariç fiyatKDV hariç fiyat ürünün vergisiz bedelidir; KDV dahil fiyat ise bu bedele KDV eklenmiş, tüketicinin ödediği toplam tutardır.
KEP (Kayıtlı Elektronik Posta)KEP (Kayıtlı Elektronik Posta), gönderimi, teslimi ve içeriği hukuken delil niteliği taşıyan, BTK yetkili hizmet sağlayıcılarından alınan elektronik posta hesabıdır.
KVKKKVKK, kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur; müşteri adı, adresi ve telefonu gibi verileri işleyen her satıcıyı kapsar.
Limited şirketLimited şirket, bir veya daha fazla ortağın belirli bir esas sermayeyle kurduğu, ortakların kural olarak sermaye payları kadar sorumlu olduğu ve kurumlar vergisine tabi ticaret şirketidir.
MERSİSMERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi), şirket ve ticari işletmelerin ticaret sicili işlemlerinin yürütüldüğü sistemdir; MERSİS numarası ise her tacire verilen 16 haneli tekil numaradır.
Mesafeli sözleşmeMesafeli sözleşme, satıcı ile tüketicinin yüz yüze gelmeden, internet ya da telefon gibi uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu satış sözleşmesidir.
MutabakatMutabakat, iki tarafın ya da iki kaydın aynı dönem için tuttuğu rakamları karşılaştırıp farkları bularak bakiyede uzlaşmasıdır.
Ön bilgilendirme formuÖn bilgilendirme formu, internetten satışta tüketiciye sipariş vermeden önce ürün, satıcı, toplam fiyat, teslimat ve cayma hakkı bilgilerini veren zorunlu metindir.
Özel entegratörÖzel entegratör, mükellefler adına e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye gibi e-Belgeleri oluşturup imzalayan ve iletmek için Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan izin almış kuruluştur.
Şahıs şirketiŞahıs şirketi, tek bir gerçek kişinin kendi adına kurduğu ve tüm borçlarından kişisel varlığıyla sorumlu olduğu işletmedir; kazancı gelir vergisine tabidir.
Ticari elektronik iletiTicari elektronik ileti, telefon, SMS, e-posta gibi araçlarla ticari amaçla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletidir; tüketiciye ancak önceden onayı alınarak gönderilebilir.
VKN ve TCKNVKN, şirketlerin ve vergi mükelleflerinin 10 haneli vergi kimlik numarası; TCKN ise kişilerin 11 haneli T.C. kimlik numarasıdır. Faturada alıcı bu numaralardan biriyle tanımlanır.

Teknik ve entegrasyon

Access tokenAccess token, bir uygulamanın API'ye erişmek için her istekte gönderdiği, belirli süre ve izinlerle sınırlı dijital belirteçtir.
APIAPI, iki yazılımın birbirine kurallı istekler gönderip veri alışverişi yapmasını sağlayan arayüzdür; pazaryeri API'si mağazanızı dış yazılımlara bağlar.
API anahtarıAPI anahtarı, bir yazılımın pazaryeri API'sine sizin adınıza bağlandığını kanıtlayan, şifre yerine kullanılan gizli koddur; çoğunlukla bir API secret ile birlikte verilir.
API secretAPI secret, API anahtarıyla birlikte verilen ve isteğin gerçekten hesap sahibinden geldiğini kanıtlayan gizli değerdir; şifre gibi korunur ve hiçbir zaman paylaşılmaz.
Basic AuthBasic Auth, kullanıcı adı ile şifrenin iki nokta üst üste ile birleştirilip base64 ile kodlanarak Authorization başlığında gönderildiği HTTP kimlik doğrulama yöntemidir.
Batch (toplu işlem)Batch işlem, çok sayıda kaydın tek istekte gönderilip platform tarafından sırayla işlendiği yöntemdir; sonuç çoğunlukla bir takip kimliğiyle sonradan sorgulanır.
Çoklu kiracı (multi-tenant)Çoklu kiracı mimarisi, tek bir yazılım ve altyapının birçok müşteriye (kiracıya) aynı anda hizmet verdiği, her müşterinin verisinin mantıksal olarak ayrıldığı yapıdır.
Endpoint (uç nokta)Endpoint, bir API'de belirli bir işlemin yapıldığı adrestir; temel adres, yol ve HTTP yönteminden oluşur, ör. bir pazaryerinde stok güncelleme adresi.
ERPERP (kurumsal kaynak planlaması), bir işletmenin muhasebe, stok, satın alma, satış ve üretim gibi süreçlerini tek veritabanında yöneten kapsamlı iş yazılımıdır.
GraphQLGraphQL, istemcinin tek bir uç noktaya yazdığı sorguyla tam olarak istediği alanları aldığı API sorgu dilidir; ikas ve Shopify yönetim API'lerinde kullanılır.
HTTP durum kodlarıHTTP durum kodları, sunucunun bir isteğe verdiği yanıtın sonucunu gösteren üç haneli sayılardır; 2xx başarıyı, 4xx istemci hatasını, 5xx sunucu hatasını anlatır.
İdempotent istekİdempotent istek, aynı isteğin bir kez de birden çok kez de gönderilmesi aynı sonucu doğuran istektir; tekrar denemelerde çift kayıt ve çift işlem riskini önler.
JSONJSON, verinin ad-değer çiftleri ve listelerle düz metin olarak yazıldığı, API'lerin istek ve yanıtlarında en sık kullanılan veri biçimidir.
OAuth 2.0OAuth 2.0, bir uygulamanın kullanıcının şifresini öğrenmeden, kullanıcının verdiği sınırlı izinle onun adına API'ye erişmesini sağlayan yetkilendirme standardıdır.
Polling (periyodik sorgulama)Polling, bir yazılımın değişiklik olup olmadığını öğrenmek için karşı sisteme belirli aralıklarla tekrar tekrar sorgu göndermesidir; webhook'un tersidir.
Rate limit (istek sınırı)Rate limit, bir API'ye belirli sürede gönderilebilecek en fazla istek sayısıdır; sınır aşılınca platform istekleri geçici olarak reddeder, çoğunlukla 429 koduyla.
REST APIREST API, kaynaklara adresler üzerinden erişilen ve GET, POST, PUT, DELETE gibi HTTP yöntemleriyle işlem yapılan, bugün pazaryerlerinin çoğunun kullandığı API tarzıdır.
SaaSSaaS (hizmet olarak yazılım), kurulum gerektirmeden internet tarayıcısından kullanılan, sağlayıcının sunucularında çalışan ve genellikle aylık ya da yıllık abonelikle satılan yazılımdır.
Sandbox (test ortamı)Sandbox, bir API'nin gerçek mağaza verisine dokunmadan entegrasyon denemek için sunulan ayrı kopyasıdır; ayrı adres ve ayrı API bilgileriyle çalışır.
Sayfalama (pagination)Sayfalama, bir API'nin çok sayıda kaydı tek seferde değil, belirli büyüklükte sayfalar hâlinde döndürmesi ve istemcinin sayfaları sırayla istemesidir.
Senkronizasyon gecikmesiSenkronizasyon gecikmesi, bir kanalda olan değişikliğin (satış, stok, fiyat) diğer kanallara yansıması arasında geçen süredir; uzadıkça fazla satış riski artar.
SOAPSOAP, istek ve yanıtların XML biçiminde bir "zarf" içinde taşındığı, servis tanımının WSDL dosyasıyla yapıldığı eski ama hâlâ kullanılan web servisi protokolüdür.
User-AgentUser-Agent, HTTP isteğini gönderen yazılımı tanıtan başlıktır; Trendyol ve Hepsiburada gibi pazaryerleri entegrasyonu tanımak için bu başlığı belirli bir biçimde ister.
Veri şifrelemeVeri şifreleme, bilgiyi yalnız doğru anahtara sahip olanın çözebileceği biçime dönüştürmektir; iletim sırasında (TLS) ve depolanırken (ör. AES) uygulanır.
WebhookWebhook, bir platformda olay gerçekleştiğinde (ör. yeni sipariş) bu bilgiyi sizin belirlediğiniz adrese anında HTTP isteğiyle gönderen bildirim yöntemidir.
XML ürün beslemesi (feed)XML ürün beslemesi, bir mağazanın ürün, fiyat ve stok bilgilerini XML dosyası olarak sabit bir adreste yayımlaması ve diğer sistemlerin bu dosyayı aralıklarla okumasıdır.

Pazarlama ve analiz

ACoSACoS (reklam maliyetinin satışa oranı), reklam harcamasının reklamdan gelen satışa bölünmesiyle bulunan yüzdedir; ROAS'ın tersidir.
A/B testiA/B testi, bir sayfanın, görselin ya da reklamın iki sürümünü benzer kitlelere aynı dönemde gösterip hangisinin daha iyi sonuç verdiğini ölçen deney yöntemidir.
Başabaş noktasıBaşabaş noktası, toplam gelirin toplam maliyete eşit olduğu, yani ne kâr ne zarar edilen satış miktarı ya da tutarıdır.
Brüt kâr ve net kârBrüt kâr, satıştan yalnız satılan malın maliyeti düşülerek bulunur; net kâr ise buna ek olarak tüm giderler ve vergiler düşüldükten sonra kalan tutardır.
Dönüşüm oranıDönüşüm oranı, ürün sayfasını ya da mağazayı ziyaret edenlerin yüzde kaçının satın alma yaptığını gösteren orandır: sipariş sayısı ÷ ziyaret sayısı × 100.
GEO (üretken motor optimizasyonu)GEO (üretken motor optimizasyonu), içeriğin ChatGPT, Gemini veya Google AI Overviews gibi yapay zekâ yanıtlarında kaynak olarak alıntılanması için yapılan çalışmadır.
İade oranıİade oranı, belirli bir dönemde teslim edilen siparişlerin ya da satılan ürünlerin yüzde kaçının iade edildiğini gösteren orandır.
Kampanya takvimiKampanya takvimi, yıl içindeki indirim dönemlerini, özel günleri ve pazaryeri etkinliklerini; bunlar için gereken stok, fiyat ve reklam hazırlığını tarihleriyle gösteren plandır.
Katkı marjıKatkı marjı, satış fiyatından o satışa bağlı tüm değişken maliyetler (ürün, komisyon, kargo, reklam) düşüldükten sonra sabit giderleri karşılamaya kalan tutardır.
Kâr marjıKâr marjı, satış fiyatının yüzde kaçının kâr olarak kaldığını gösteren orandır: kâr ÷ satış fiyatı × 100. Maliyete eklenen kâr oranı (markup) ile karıştırılmamalıdır.
Müşteri edinme maliyeti (CAC)Müşteri edinme maliyeti (CAC), yeni bir müşteri kazanmak için harcanan ortalama pazarlama ve satış maliyetidir: toplam edinme harcaması ÷ yeni müşteri sayısı.
Müşteri yaşam boyu değeri (CLV)Müşteri yaşam boyu değeri (CLV), bir müşterinin işletmeyle ilişkisi boyunca bırakması beklenen toplam kâr ya da katkıdır.
Reklam bütçesiReklam bütçesi, bir dönemde reklama ayrılan en yüksek harcama tutarıdır; doğru bütçe satış hedefi, kâr marjı ve hedef ROAS'tan geriye doğru hesaplanır.
ROASROAS (reklam harcamasının getirisi), reklamdan gelen satış tutarının reklam harcamasına bölünmesiyle bulunur; 5 ROAS, harcanan her 1 TL'ye 5 TL satış demektir.
Satış hızıSatış hızı, bir ürünün belirli bir sürede ortalama kaç adet sattığını gösterir (ör. günde 4 adet); stok planlaması ve fiyat kararlarının temel girdisidir.
SEOSEO (arama motoru optimizasyonu), bir sitenin ya da ürün sayfasının Google gibi arama motorlarında ve pazaryeri içi aramalarda ücretsiz olarak daha üst sıralarda görünmesi için yapılan çalışmadır.
Sepet ortalamasıSepet ortalaması, belirli bir dönemde sipariş başına düşen ortalama satış tutarıdır: toplam satış tutarı ÷ sipariş sayısı.
TBM (CPC)TBM (tıklama başına maliyet), bir reklam tıklaması için ödenen ortalama ücrettir: toplam reklam harcaması ÷ tıklama sayısı.
Tekrar alım oranıTekrar alım oranı, belirli bir dönemde birden fazla sipariş veren müşterilerin toplam müşterilere oranıdır: tekrar alan müşteri ÷ toplam müşteri × 100.
Tıklama oranı (TO / CTR)Tıklama oranı, bir ürünün ya da reklamın gösterildiği kişilerden yüzde kaçının tıkladığını gösterir: tıklama sayısı ÷ gösterim sayısı × 100.
Ürün başlığı optimizasyonuÜrün başlığı optimizasyonu, ürün adını müşterinin aradığı kelimeleri, markayı ve ayırt edici özellikleri doğru sırayla içerecek şekilde düzenleyerek arama görünürlüğünü ve tıklanmayı artırma çalışmasıdır.
Yorum puanıYorum puanı, müşterilerin bir ürüne verdiği yıldız puanlarının ortalamasıdır; yorum sayısıyla birlikte ürünün güvenilirliğini ve dönüşüm oranını doğrudan etkiler.

A'dan Z'ye

Pazaryeri işlerinizi tek panelde toplayın

30 gün ücretsiz. Kart bilgisi istemiyoruz, taahhüt yok.

30 gün ücretsiz dene