Satış hızı, "bu ürün ne kadar hızlı gidiyor?" sorusunun sayısal cevabıdır. En sade hâliyle günlük ortalama satış adedidir. Elinizdeki stoğun kaç gün yeteceğini ve ne zaman yeniden sipariş vermeniz gerektiğini bu sayı belirler.
Formüller
- Satış hızı = Dönemde satılan adet ÷ Dönemdeki gün sayısı
- Stok yetme süresi = Mevcut stok ÷ Satış hızı
| Ürün | Son 30 gün satış | Satış hızı | Stok | Yetme süresi |
|---|---|---|---|---|
| A | 120 | 4/gün | 40 | 10 gün |
| B | 15 | 0,5/gün | 90 | 180 gün |
Rakamlar örnektir. A ürünü tedarik süresi 14 günse bugün sipariş verilmezse stok tükenir. B ürününde ise 6 aylık stok var; nakit stokta bekliyor.
Hangi dönemi seçmeli?
- Son 30 gün: Güncel eğilimi gösterir, ama kampanyalardan etkilenir.
- Son 90 gün: Daha dengelidir, ama yeni başlayan bir yükselişi geç yakalar.
- Geçen yılın aynı dönemi: Mevsimsel ürünlerde vazgeçilmezdir.
Stokta olmayan günleri hesaptan çıkarın. Ürün 10 gün stoksuz kaldıysa, 30 güne bölmek satış hızını olduğundan düşük gösterir.
Satış hızı ne için kullanılır?
- Yeniden sipariş: Yeniden sipariş noktası = satış hızı × tedarik süresi + güvenlik stoku.
- Ölü stok tespiti: Satış hızı sıfıra yaklaşan ürünler ölü stok adayıdır.
- Fiyat kararı: Çok hızlı satan ve stoğu sınırlı üründe indirim gereksiz olabilir; yavaş üründe fiyat ya da görünürlük sorunu aranır.
- Kanal karşılaştırması: Aynı ürünün her pazaryerindeki satış hızı, stoğun nereye ayrılacağını gösterir.
- Reklam kararı: Stoğu birkaç gün yetecek ürüne reklam vermek, stok tükenince bütçeyi boşa harcatır.
Stok devir hızından farkı
Satış hızı adet ve gün üzerinden çalışır. Stok devir hızı ise bir dönemde stoğun kaç kez satılıp yenilendiğini, çoğunlukla maliyet üzerinden gösterir. İkisi birlikte okunduğunda hem operasyon hem nakit tarafı görünür.
Planlama yöntemleri için güvenlik stoku ve yeniden sipariş noktası yazısına bakın.