Gider pusulası, faturanın tersi gibi çalışır: belgeyi satıcı değil, alıcı düzenler. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, fatura kesme zorunluluğu olmayan birinden mal aldığında ya da ona iş yaptırdığında bu belgeyi kullanır. Dayanağı Vergi Usul Kanunu 234. maddedir.
Gider pusulasında neler bulunur?
- İşin mahiyeti ya da malın cinsi, nev'i ve miktarı.
- Bedel ya da iş ücreti.
- Alanın ve satanın adı soyadı (tüzel kişilerde unvanı) ve adresleri.
- Tarih.
Belge iki nüsha düzenlenir, seri ve sıra numarası taşır. Bir nüshası malı satana ya da işi yapana verilir; satan kişi belgeyi imzalar.
Süre
2021 değişikliğiyle maddeye süre eklendi. Gider pusulası, malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içinde düzenlenmeyen gider pusulası hiç düzenlenmemiş sayılır. Aynı kural fatura için de geçerlidir; bkz. fatura düzenleme süresi.
E-ticarette nerede karşınıza çıkar?
| Durum | Belge |
|---|---|
| Bireysel kişiden ikinci el ürün ya da el yapımı ürün almak | Gider pusulası |
| Vergiden muaf esnaftan alım | Gider pusulası; bu kişiler için düzenlenen pusula fatura hükmündedir |
| Bireysel müşterinin e-Arşiv faturalı internet siparişini iade etmesi | e-Arşiv faturanın iade bölümü |
| Kurumsal müşterinin iadesi | Müşterinin keseceği iade faturası |
Üçüncü satır önemlidir. 509 Sıra No'lu Tebliğ, internet satışında e-Arşiv faturaya bir iade bölümü konmasını ister. Müşteri ürünü iade ederken faturanın çıktısını alır, iade bölümünü doldurup imzalar ve ürünle birlikte gönderir. Tebliğe göre bu belge, satıcının düzenleyeceği gider pusulası yerine geçer.
e-Gider pusulası
GİB, gider pusulasının elektronik sürümünü de tanımlar. Zorunluluk genel değildir. Başkanlık, riskli bulduğu mükellefleri yazılı bildirimle ve en az üç ay hazırlık süresi vererek bu uygulamaya geçirebilir. Ayrıca isteyen mükellef gönüllü olarak kullanabilir.
Dikkat
Gider pusulası, alış bedelinin gider yazılmasını belgeler. Satan kişinin vergi durumu, stopaj ya da prim kesintisi gibi konular işin türüne göre değişir. Düzenli alım yapıyorsanız mali müşavirinizle birlikte bir yöntem belirleyin.