Brüt kâr "ürünü sattım, malın maliyetini çıkardım, ne kaldı?" sorusunun cevabıdır. Net kâr ise "ay sonunda tüm masraflar ve vergiler ödendikten sonra ne kaldı?" sorusunu cevaplar. İkisi arasındaki fark, işletmenin sabit ve değişken giderleridir.
Basit bir gelir tablosu
Örnek (varsayım, aylık, KDV hariç):
| Kalem | Tutar | Ara sonuç |
|---|---|---|
| Net satış (iadeler düşülmüş) | 500.000 TL | |
| Satılan malın maliyeti | −275.000 TL | Brüt kâr: 225.000 TL (%45) |
| Komisyon ve hizmet bedelleri | −90.000 TL | |
| Kargo ve paketleme | −40.000 TL | |
| Reklam | −25.000 TL | Katkı: 70.000 TL (%14) |
| Kira, maaş, yazılım, muhasebe | −45.000 TL | Faaliyet kârı: 25.000 TL (%5) |
| Finansman ve vergiler | −8.000 TL | Net kâr: 17.000 TL (%3,4) |
Bu tablo e-ticaretin tipik tuzağını gösterir: %45 brüt marj iyi görünür, ama pazaryeri kesintileri, kargo ve reklam bu marjın büyük kısmını alır.
Neden ikisine birden bakılır?
- Brüt kâr ürün ve tedarik kararlarını gösterir: alış fiyatı, ürün karması, fiyatlama.
- [Katkı marjı](/sozluk/katki-marji) her ek satışın ne bıraktığını gösterir; reklam ve kampanya kararları buna göre verilir.
- Net kâr işletmenin bütününün sağlıklı olup olmadığını gösterir.
Satışlar artarken net kâr düşüyorsa genellikle kesintiler, reklam ya da iadeler satıştan hızlı büyüyordur.
Sık yapılan hatalar
- Pazaryeri hakedişini "kâr" sanmak. Hesaba yatan tutar, ürün maliyeti düşülmemiş paradır.
- Kendi emeğini ve deposunu gider yazmamak; işletme kârlı görünür ama sahibine ücret kalmaz.
- KDV'yi gelir saymak; bkz. KDV.
- Stopajı gider saymak; e-ticaret stopajı peşin ödenmiş vergidir.
- İade ve hasarlı ürün kayıplarını ayrı izlememek.
Ürün ve kanal bazında hesap için pazaryeri kâr-zarar hesabı rehberine bakın. Saystok'un kâr-zarar ekranı komisyon, kargo ve ürün maliyetini düşerek kanal ve ürün bazında kârı gösterir.