Trendyol hakediş nedir, nasıl hesaplanır, ne zaman ödenir?

Hakediş nedir?

Hakediş, satıcının pazaryerinden alacağı paranın adıdır. Müşteri ödemeyi Trendyol'a yapar. Trendyol bu parayı hemen size aktarmaz; sipariş teslim edilip vadesi dolduğunda kesintileri düşer ve kalanı öder. Kalan tutara hakediş denir.

Hakediş, satış tutarıyla aynı şey değildir. Bir hafta 10.000 TL satış yapan mağazanın hesabına bunun ancak bir kısmı geçer. Aradaki fark komisyon, kargo, iadeler, kesinti faturaları ve vergi kesintisinden oluşur. Ekstreyi okumayı bilen satıcı bu farkın her kalemini açıklayabilir.

Üç kavramı ayırmak işinizi kolaylaştırır. Ciro, müşterinin ödediği toplam tutardır. Hakediş, pazaryerinin kesintilerden sonra size ödediği tutardır. Net kâr ise hakedişten KDV, ürün maliyeti, paketleme ve diğer giderleriniz düştükten sonra kalan tutardır. Hakediş yüksek görünse de net kâr düşük olabilir; bu yüzden ikisini aynı tabloda ama ayrı satırlarda izleyin. Komisyonun nasıl hesaplandığını Trendyol komisyon nasıl hesaplanır yazısında adım adım gösterdik.

Hakediş ne zaman ödenir?

Ödeme üç adımda ilerler. Trendyol'un cari hesap ekstresi entegrasyonu dokümanı bu adımları şöyle tanımlar:

• Teslimat: Finansal kayıtlar sipariş müşteriye teslim edildikten sonra oluşur. Kargoda bekleyen sipariş henüz hakedişe girmez.
• Vade: Her satış kaydı bir ödeme vadesi taşır. Ekstrede bu bilgi gün cinsinden ayrı bir alanda (paymentPeriod) yer alır.
• Ödeme emri: İstisnalar dışında, o hafta vadesi gelen siparişler için her çarşamba bir ödeme emri oluşturulur. Ödeme emri numarası, siparişleri hesabınıza yatan ödemeyle eşleştirmenizi sağlar.

Kendi vadeniz ekstredeki vade alanında, kesin ödeme tarihi ise ödeme tarihi alanında yazar. Bu iki bilgiyi satıcı panelinizden de kontrol edebilirsiniz.

Erken ödeme

Vadesi gelmemiş hakediş için erken ödeme alırsanız ekstrede ayrı bir kayıt (CashAdvance) oluşur. Bu kaydı mutabakatta ayrı tutun; aksi halde sonraki ödeme emri beklediğinizden düşük görünür.

Ekstrede hangi kalemler var?

Hakedişi oluşturan kayıtlar ekstrede tiplerine göre ayrılır. Tablodaki İngilizce adlar, Trendyol'un API dokümanındaki kayıt tipleridir.

Platform hizmet bedeli kesinti faturaları içinde ayrı bir alt tiple izlenir. Reklam bakiyesi yüklemeleri de Trendyol reklam SSS sayfasına göre ekstrede kesinti faturası olarak görünür.

Örnek hakediş hesabı

Aşağıdaki rakamlar varsayımdır. Bir haftada 20 sipariş teslim edilmiş, bunlardan biri iade gelmiş olsun.

Bu örnekte satış tutarının yaklaşık %63'ü hesaba geçer. Gerçek ekstrenizde iade kargo bedeli, ceza, düzeltme ya da erken ödeme kayıtları da olabilir. İade edilen siparişin komisyonunun nasıl mahsup edildiğini kendi ekstrenizden kontrol edin.

Stopajın matrahı KDV hariç satış bedelidir. Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330), vergi dairesine beyandan önce iade edilen satışlarda aracının kayıtlarını düzeltebileceğini belirtir. Bu yüzden örnekte stopaj, iade düşüldükten sonraki 9.500 TL üzerinden hesaplandı.

Hakediş neden beklenenden az yatar?

Genel nedenleri Trendyol hakediş kontrolü rehberinde ele aldık. Ekstreye bakarken en sık karşılaşılan durumlar şunlardır:

• Dönem sınırı: Vadesi bir sonraki haftaya düşen sipariş, sonraki çarşambanın ödeme emrine kalır. Bu bir eksik değil, kaymadır.
• Kesinti faturaları: Reklam yüklemeleri ve hizmet bedelleri satış satırlarında değil, ayrı faturalarda görünür. Satış listesine bakarak bunları bulamazsınız.
• İade ve indirim kayıtları: Satıcının karşıladığı kupon ve indirimler ayrı satır olarak düşer.
• Düzeltme kayıtları: Sonradan yapılan komisyon düzeltmeleri, ilgili siparişten haftalar sonra ekstreye girebilir. Trendyol bu düzeltmelerin çiftler halinde birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtir.
• Stopaj: Her ödemeden kesilir ve hesaba geçmez. Gelir ya da kurumlar verginizden mahsup edilir.

Mutabakat: beklenen ile yatanı karşılaştırmak

Mutabakatın amacı, bankaya yatan her ödemeyi kendi sipariş kayıtlarınızla açıklamaktır. Dört adım yeterlidir:

• Ödeme emrini bulun: Hesabınıza yatan her ödemenin bir ödeme emri numarası vardır.
• Bağlı kayıtları listeleyin: O ödeme emrine bağlı satış, iade ve diğer finansal kayıtları çıkarın. Trendyol, ödeme emri oluştuktan sonra verilerin güncellenmesinin zaman alabileceğini ve sorgunun ertesi gün yapılmasını önerir.
• Beklenen tutarı hesaplayın: Satışlardan komisyon, kargo, iade, kesinti faturaları ve stopajı düşün.
• Farkı açıklayın: Fark varsa önce iade ve düzeltme kayıtlarına, sonra kesinti faturalarına bakın. Açıklanamayan farkı sipariş numaralarıyla birlikte satıcı destek kanalına iletin.

Bu karşılaştırmayı her hafta elle yapmak zaman alır. Trendyol hakediş mutabakatı, cari hesap ekstresi ve hakediş verilerini API üzerinden okuyup her ödeme dönemi için beklenen, yatan ve fark tutarlarını yan yana gösterir.

Hakedişi nakit planına katmak

Satış yaptığınız gün ile paranın hesabınıza geçtiği gün arasında teslimat ve vade süresi kadar zaman vardır. Bu süre boyunca stok, kargo ve reklam giderlerini kendi kasanızdan ödersiniz. Kampanya dönemlerinde satış hızlanırken nakit sıkışmasının nedeni budur.

Haftalık nakit tablonuzda "bekleyen hakediş" diye ayrı bir satır tutun. Teslim edilmiş ama ödeme emri oluşmamış siparişlerin tahmini net tutarını buraya yazın. Böylece tedarikçi ödemesini hangi çarşambaya bağlayabileceğinizi önceden görürsünüz.

Kârlılığı ise hakedişten değil, sipariş bazında izleyin. Hakediş nakit akışını gösterir; hangi ürünün para kazandırdığını göstermez. Platform bazında net kârı kâr/zarar raporu ile takip edebilirsiniz.

Hakedişi büyüten ve hızlandıran operasyon kararları

Hakedişin tutarı ve zamanı yalnızca pazaryerinin kurallarına bağlı değildir. Kendi operasyon kararlarınız da her ikisini etkiler:

• Hızlı kargoya verme: Finansal kayıt teslimattan sonra oluştuğu için siparişi erken kargoya vermek ödemeyi de öne çekebilir. Aynı gün paketleme alışkanlığı nakit döngüsünü kısaltır.
• İade oranı: Her iade bir satış kaydını ters çevirir ve o dönemin hakedişini azaltır. İade nedenlerini azaltma yollarını pazaryerinde iade oranını düşürme yazısında anlattık.
• Kampanya katılımı: Satıcının karşıladığı indirim ve kuponlar ayrı kayıt olarak düşer. Kampanyaya girmeden önce indirimli fiyatla net kârı hesaplayın.
• Reklam yüklemesi: Reklam bakiyesi kesinti faturası olarak hakedişten düşer. Yüklemeyi ödeme günlerine göre planlarsanız nakit tablonuz sürpriz yaşatmaz.
• Doğru desi: Ürün bilgisindeki desi gerçek koliyle uyumlu değilse kargo kesintisi beklentinizden farklı çıkabilir.

Bu beş kararın her biri, ekstrede ayrı bir satır olarak karşınıza çıkar. Hangisinin hakedişinizi en çok etkilediğini görmek için son dört haftanın ekstresini kalem tiplerine göre toplayın.