Platform hizmet bedeli nedir? Pazaryeri kesintileri nasıl yansır
Platform hizmet bedeli, pazaryerinin komisyondan ayrı olarak sunduğu hizmetler için satıcıya kestiği bedeldir. Trendyol'un geliştirici dokümanında bu kayıtlar, Trendyol'un sunduğu hizmetler için kesilen faturaların altında ayrı bir alt tiple izlenir. Bedel komisyon gibi kategori oranına bağlı değildir ve %1 stopajla karıştırılmamalıdır. Bu yazı bedelin ne olduğunu, ekstreye nasıl yansıdığını ve fiyata nasıl katılacağını anlatır.
Platform hizmet bedeli nedir?
Pazaryerinin satıcıdan aldığı tutarlar tek kalemden oluşmaz. Komisyon, her satıştan kategori oranıyla alınan paydır. Bunun yanında pazaryeri, sunduğu hizmetler için ayrı faturalar da keser. Platform hizmet bedeli bu ayrı faturalardan biridir.
Trendyol'un cari hesap ekstresi entegrasyonu dokümanı bu yapıyı açıkça gösterir. Dokümana göre "DeductionInvoices" tipi, Trendyol'un sunduğu hizmetler için tedarikçiye kesilen faturadır. Platform hizmet bedeli kayıtları ise bu tipin altında "PlatformServiceFee" alt tipiyle ayrıca filtrelenir. Alt tip filtresi, ana tip seçilmeden çalışmaz; yani platform hizmet bedeli her zaman kesinti faturalarının bir parçası olarak görünür.
Bedelin tutarı, hangi siparişlere uygulandığı ve uygulama tarihi pazaryerinin satıcıyla yaptığı sözleşme ve satıcı panelindeki duyurularla belirlenir. Bu yazıda doğrulanmış bir resmî kaynağa dayanmayan hiçbir tutar vermiyoruz. Güncel tutarı panelinizdeki duyurulardan ve size kesilen faturalardan kontrol edin.
Komisyon, hizmet bedeli ve stopaj: farkları
Üç kalem de hakedişten düşer, ama nitelikleri farklıdır. Karıştırıldığında hem fiyat hesabı hem muhasebe kaydı bozulur.
| Komisyon | Platform hizmet bedeli | E-ticaret stopajı | |
|---|---|---|---|
| Niteliği | Satış başına pazaryeri payı | Pazaryerinin hizmetleri için kestiği bedel | Vergi kesintisi |
| Hesaplama | KDV dahil satış fiyatı × kategori oranı | Pazaryerinin belirlediği tutar ve koşullar | KDV hariç satış bedeli × %1 |
| Ekstrede | Satış kaydındaki komisyon alanı | Kesinti faturaları (DeductionInvoices) | Stopaj kayıtları (Stoppage) |
| Belgesi | Komisyon faturası | Kesinti faturası | Pazaryerinin yaptığı vergi kesintisi |
| Sonrası | İadede mahsup edilir | Panelinizdeki koşullara bakın | Verginizden mahsup edilir |
Komisyon satır satır, her siparişle birlikte oluşur. Kesinti faturaları ise siparişten ayrı belgelerdir. Bu yüzden yalnızca sipariş listesine bakarak hakedişi açıklamaya çalışan satıcı, kesinti faturalarını gözden kaçırır.
Ekstrede nasıl görünür?
Trendyol'un cari hesap ekstresi kayıtları iki gruba ayırır. Satış, iade, indirim ve kupon gibi siparişe bağlı kayıtlar bir grupta; ödeme, transfer ve kesinti faturaları gibi diğer finansal kayıtlar öbür gruptadır. Platform hizmet bedeli ikinci gruptadır.
Aynı grupta başka kesintiler de yer alır:
- Reklam: Trendyol'un reklam sık sorulan sorular sayfasına göre reklam bakiyesi yüklemeleri ekstrede "Kesinti Faturası" olarak görünür.
- Stopaj: Dokümana göre stopaj kayıt tipi, ilgili tarih aralığındaki e-ticaret stopajı ve stopaj iptali kalemlerini listeler.
- Düzeltmeler: Trendyol tarafından yapılan düzeltme kayıtları da ayrı bir tipte görünür.
Pratik öneri: her ay kesinti faturalarını türlerine göre toplayın. Platform hizmet bedeli, reklam ve diğer hizmetler ayrı satırlarda dursun. Bir kalem bir ay öncesine göre belirgin biçimde arttıysa nedenini panel duyurularından araştırın. Hakediş kalemlerinin tamamını Trendyol hakediş nedir yazısında tablo halinde açıkladık.
Stopaj hizmet bedeli değildir: hukuki çerçeve
Satıcıların en sık karıştırdığı kalem stopajdır. Stopaj pazaryerinin geliri değil, satıcı adına yapılan bir vergi kesintisidir. Kural Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330) ile düzenlenmiştir. Tebliğe göre:
- Kesintiyi kim yapar: Aracı hizmet sağlayıcılar ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar, yani pazaryerleri, satıcılara yaptıkları ödemelerden vergi keser.
- Oran: Tevkifat oranı, 21/12/2024 tarihli ve 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %1 olarak belirlenmiştir. Karar 22 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
- Matrah: KDV hariç satış bedelidir. Komisyon, kargo ve banka komisyonu gibi kalemler satış bedelinden düşülerek ödense bile matrahı değiştirmez.
- Yürürlük: Düzenleme 1 Ocak 2025'te yürürlüğe girmiştir.
- Mahsup: Kesilen vergi, satıcının geçici ve yıllık gelir ya da kurumlar vergisinden mahsup edilir.
- İstisnalar: Vergiden muaf esnaf ve basit usulde vergilendirilenler gibi bazı gruplara yapılan ödemelerde, ilgili belgelerin ibrazı şartıyla kesinti yapılmaz.
Bu çerçeve tüm pazaryerleri için geçerlidir; yani stopaj Trendyol'a özgü değildir. Platform hizmet bedeli ise her pazaryerinin kendi ücret politikasıdır. Pazaryeri mevzuatının genel çerçevesi için Türkiye e-ticaret mevzuatı yazısına bakın.
Hizmet bedeli fiyata nasıl katılır?
Sabit tutarlı bir bedel, fiyatı düşük üründe kârın daha büyük bölümünü alır. Etkiyi görmek için aşağıdaki tabloda sipariş başına 10 TL'lik bir bedel varsaydık. Bu tutar gerçek bir tarife değildir; yalnızca hesap mantığını göstermek için seçildi.
| Ürün fiyatı (KDV dahil) | 10 TL'lik varsayımsal bedelin fiyattaki payı |
|---|---|
| 100 TL | %10 |
| 250 TL | %4 |
| 500 TL | %2 |
| 1.000 TL | %1 |
Sipariş başına toplam kesinti oranı
Hizmet bedelini tek başına değil, diğer kesintilerle birlikte değerlendirin. 499,90 TL'lik bir satışta %18 komisyon (89,98 TL), 55 TL kargo ve 4,17 TL stopaj varsayalım. Bu üç kalem fiyatın yaklaşık %29,8'ini oluşturur. Üzerine 10 TL'lik varsayımsal bir hizmet bedeli eklenince toplam kesinti 159,15 TL'ye, yani fiyatın yaklaşık %31,8'ine çıkar. Kendi rakamlarınızla bu oranı bir kez hesaplamak, hangi ürünün hangi fiyatta kâr bıraktığını netleştirir. Komisyon tarafını pazaryeri komisyon hesaplama aracıyla ayrıca kontrol edebilirsiniz.
Bedel sipariş başına kesiliyorsa, fiyat formülünde ürün maliyeti ve kargo gibi sabit giderlerin yanına eklenir. Bedel dönemsel kesiliyorsa, dönem tutarını o dönemdeki sipariş sayısına bölerek sipariş başına payını bulun ve aynı şekilde ekleyin.
Formülün kendisi pazaryerinde satış fiyatı nasıl belirlenir yazısında. Satış fiyatı hesaplama aracında sabit ücretleri ayrı bir alana girerek hesabı otomatik yapabilirsiniz.
Muhasebe tarafında ne yapmalı?
Kesinti faturası, pazaryerinin size kestiği bir hizmet faturasıdır. Bu yüzden satış faturalarınızla değil, gider faturalarınızla birlikte izlenir. Üç alışkanlık işinizi kolaylaştırır:
- Faturaları düzenli indirin: Komisyon ve kesinti faturalarını her ay aynı gün indirip mali müşavirinize iletin.
- Ekstreyle eşleştirin: Her faturanın ekstrede bir karşılığı olmalıdır. Karşılığı olmayan fatura ya da faturası olmayan kesinti, sorulması gereken bir farktır.
- Stopajı ayrı izleyin: Stopaj gider değildir; vergiden mahsup edilecek bir alacaktır. Tebliğe göre yıllık beyannamede mahsup edilemeyen tutar iade konusu yapılabilir.
Faturaların KDV'sinin indirimi ve kayıt yöntemi için mali müşavirinizle çalışın. Fatura türlerinin temelleri için e-ticarette fatura, e-Arşiv ve vergi temelleri yazısına bakabilirsiniz.
Diğer pazaryerlerinde durum
Her pazaryeri ücret yapısını kendi sözleşmesinde belirler. Kalemlerin adı farklı olabilir: hizmet bedeli, işlem bedeli, sabit ücret ya da başka bir ad. Bu yazıda yalnızca resmî dokümanından doğrulayabildiğimiz Trendyol kayıtlarını aktardık.
Hepsiburada, N11 ve diğer kanallarda satış yapıyorsanız üç soruyu kendi panelinizde cevaplayın: Komisyon dışında sabit bir kesinti var mı? Sipariş başına mı, dönemsel mi kesiliyor? Hangi belgeyle faturalanıyor? Cevapları kanal bazında bir tabloda tutun. Kanal kârlılığını karşılaştırırken bu sabit kesintileri de hesaba katın; pazaryeri kâr karşılaştırma aracında her kanal için sabit ücretleri ayrı girebilirsiniz.
Aylık kontrol listesi
- Kesinti faturalarını türüne göre toplayın: platform hizmet bedeli, reklam, diğer hizmetler.
- Toplamı bir önceki ayla karşılaştırın; artış varsa panel duyurularına bakın.
- Sipariş başına payı hesaplayın ve fiyat hesabınıza ekleyin.
- Stopaj toplamını ayrı bir satırda tutun ve mali müşavirinize bildirin.
- Hakedişi beklenen tutarla karşılaştırın. Bu karşılaştırmayı dönem bazında otomatik yapan araçlar, Trendyol hakediş mutabakatı gibi, farkı ve bekleyen ödemeleri tek ekranda gösterir.
Sık sorulan sorular
Platform hizmet bedeli komisyonla aynı şey mi?
Hayır. Komisyon her satıştan kategori oranıyla alınır. Platform hizmet bedeli ise pazaryerinin sunduğu hizmetler için ayrı bir kesinti faturasıyla alınır ve ekstrede komisyondan ayrı görünür.
Platform hizmet bedeli ne kadar?
Tutar ve koşullar pazaryerinin sözleşmesi ve duyurularıyla belirlenir, zaman içinde değişebilir. Güncel tutarı satıcı panelinizdeki duyurulardan ve size kesilen kesinti faturalarından öğrenin.
E-ticaret stopajı bir hizmet bedeli mi?
Hayır, vergi kesintisidir. Pazaryeri, KDV hariç satış bedelinin %1'ini satıcı adına keser ve vergi dairesine öder. Kesilen tutar satıcının gelir ya da kurumlar vergisinden mahsup edilir.
Hizmet bedeli ekstrede nerede görünür?
Trendyol'da kesinti faturaları arasında görünür. API kullanıyorsanız kesinti faturası tipini seçip platform hizmet bedeli alt tipiyle filtreleyebilirsiniz.
İade edilen siparişte hizmet bedeli geri gelir mi?
Bu, pazaryerinin koşullarına bağlıdır. Trendyol'un dokümanında iade edilen ürünlerin komisyonunun mahsup edildiği belirtilir; hizmet bedeli için satıcı panelinizdeki güncel koşullara bakın.
Stopajdan muaf olabilir miyim?
330 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ne göre vergiden muaf esnaf, basit usulde vergilendirilenler ve vergi mükellefiyeti olmayan kişiler gibi bazı gruplara yapılan ödemelerde, ilgili belgelerin ibrazı şartıyla kesinti yapılmaz. Durumunuzu mali müşavirinizle değerlendirin.