Pazaryerinde barkod ve GTIN: EAN nedir, barkod nasıl alınır?
Pazaryerleri ürünü barkodla tanır; barkod, ürünün katalogdaki ve tüm sistemlerdeki ortak kimliğidir. Barkodun altındaki numara GTIN'dir, eski adıyla EAN; Türkiye'de bu numaraları GS1 Türkiye'ye üye olarak alırsınız. Bu yazı terimleri sadeleştirir, barkodun nasıl alınacağını adım adım anlatır, kendi ürününüze numara verirken uyulacak kuralları ve pazaryerine barkod girerken yapılan sık hataları sıralar.
Pazaryerinde barkod neden gerekli?
Barkod, ürünün tüm sistemlerde aynı kalan kimliğidir. Ürün adı her kanalda farklı yazılabilir, ama barkod değişmez. Bu yüzden pazaryerleri ürünü tanımlamak, katalogda aynı ürünü bulmak ve stok-fiyat güncellemelerini doğru ürüne yazmak için barkodu kullanır.
Trendyol örneğinde barkod, ürün açarken doldurulması zorunlu alanlardan biridir. Stok ve fiyat güncellemeleri de barkoda göre yapılır; barkodun ortasında boşluk varsa Trendyol onu birleştirerek kaydeder ve güncellemelerin birleştirilmiş barkodla yapılması gerekir (Trendyol: Ürün Yaratma v2). Diğer pazaryerlerinin barkod kurallarını kendi satıcı panellerinden kontrol edin.
Barkodun faydası pazaryeriyle bitmez:
- Çok kanallı satış: Aynı barkod, ürünü kanallar arasında güvenle eşleştirir ve stok senkronunun temelidir.
- Depo sayımı: Barkod okutarak sayım, elle yazmanın hatalarını ortadan kaldırır.
- Paketleme: Göndermeden önce barkod okutmak yanlış ürün gönderimini önler.
Terimler: barkod, GTIN, EAN, GCP
Bu alandaki terimler sık karıştırılır. GS1 Türkiye'ye göre GTIN (Küresel Ticari Ürün Numarası), Türkçe kısaltmasıyla KTÜN, eski adıyla EAN, bir barkodun altında gördüğünüz numaradır ve GS1 dünya çapında GTIN'ler için yetkili tek kaynaktır (GS1 Türkiye SSS).
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Barkod | Okuyucunun okuduğu çizgili sembol; içinde bir numara taşır |
| GTIN (KTÜN) | Ürünün dünya genelinde benzersiz numarası |
| EAN | GTIN'in eski adı; pazaryerlerinde hâlâ sık kullanılır |
| GTIN-13 | 13 haneli yapı; ürünlere verilen standart numara |
| GTIN-8 | Paket üzerinde GTIN-13 için yer olmayan küçük ürünler için |
| GCP (Firma Önek Numarası) | GS1'in firmanıza verdiği önek; GTIN'ler bundan türetilir |
| UPC | Kuzey Amerika'daki bazı fiziksel mağazaların istediği numara yapısı |
| Stok kodu (SKU) | Sizin iç kodunuz; barkod değildir |
UPC için not: GS1 Türkiye üzerinden UPC başvuruları 30 Temmuz 2020'den beri kabul edilmiyor; Kuzey Amerika'daki bazı fiziksel mağazalar için UPC gerekiyorsa GS1 Amerika ile görüşmek gerekiyor (GS1 Türkiye SSS). Türkiye'deki pazaryerlerinde satış için genellikle GTIN-13 kullanılır.
GTIN-13'ün yapısı
GTIN-13 üç parçadan oluşur: firma öneki, ürün numarası ve kontrol basamağı.
- Firma öneki: GS1 Türkiye'nin size verdiği numaradır. Uzunluğu ürün çeşidi ihtiyacınıza göre belirlenir: 100.000 çeşide kadar 7 basamak, 10.000 çeşide kadar 8, 1.000 çeşide kadar 9, 100 çeşide kadar 10, 10 çeşide kadar 11 ve tek ürün çeşidi için 12 basamak.
- Ürün numarası: Firma önekinden sonra gelen ve her ürün çeşidine sizin verdiğiniz kısımdır.
- Kontrol basamağı: 13. basamaktır ve Modulo-10 yöntemiyle hesaplanır. Barkod yazıcılar bu basamağı otomatik hesaplar; GS1 Türkiye sitesinde ayrıca bir hesaplama aracı vardır.
Bu bilgilerin kaynağı GS1 Türkiye'nin GTIN-13 sayfasıdır (GS1 Türkiye: GTIN-13). Önek uzunluğunu bugünkü değil önümüzdeki yıllardaki ürün çeşidi ihtiyacınıza göre seçin; varyantlı ürünlerde her beden ve renk ayrı bir çeşit sayılır.
GS1 Türkiye üzerinden barkod nasıl alınır?
GS1 Türkiye'ye göre barkod numarası almak için GS1 Türkiye Sistem üyelik başvurusu yapmanız gerekir. Başvuru ürün bazında değil firma bazında yapılır. Üyeliğe kabul edilen firmaya özel bir Firma Önek Numarası tahsis edilir ve firma bu önekle ürünleri için barkod numaraları oluşturur (GS1 Türkiye: Barkod Nasıl Alınır).
- 1. İhtiyacınızı hesaplayın. Kaç ürün çeşidine numara vereceğinizi belirleyin. GS1 Türkiye'nin sayfasındaki hesaplama aracı, ihtiyacınıza göre önek uzunluğunu ve başvuru ücretini gösterir; ücret hesabında vergi beyannamenizdeki ciro bilgisi kullanılır.
- 2. Online başvuru yapın. Başvuru GS1 Türkiye Online Üyelik Sistemi üzerinden yapılır. Fiziksel başvuru ve kargoyla gönderim de mümkündür, ancak bu yol online başvurudan daha uzun sürer.
- 3. Firma önekinizi alın. Önek tahsis edildikten sonra ürünlerinize GTIN vermeye başlarsınız.
- 4. Ürünlerinize numara verin. Her ürün çeşidine sıradaki numarayı verin ve kontrol basamağını hesaplayın.
- 5. Barkodu basın ve pazaryerine girin. Etiketi ürüne ya da ambalaja basın, numarayı ürün kartında barkod alanına yazın.
Üyelik tek seferlik değildir. GS1 Türkiye, firma önek numaraları için her yıl kullanım bedeli faturası gönderir; 2026 yılı faturalarının gönderildiğini duyurmuştur (GS1 Türkiye: 2026 Barkod Kullanım Bedeli). Güncel ücretleri GS1 Türkiye'nin hesaplama aracından kontrol edin.
Kendi ürününüze barkod verirken kurallar
Barkodu kim vermeli?
GS1 sistemine göre ürüne barkod numarası vermekten marka sahibi sorumludur; ürünün nerede ve kim tarafından üretildiği belirleyici değildir. Kendi markasıyla satan üretici, başka bir ülkede kendi markasıyla ürettirip satan ithalatçı ya da perakendeci, ürüne kendi önekiyle numara verir (GS1 Türkiye SSS). Başka bir markanın ürününü satıyorsanız barkod genellikle marka sahibi tarafından verilmiştir ve ambalajda yazılıdır; o numarayı kullanırsınız.
Numara verme kuralları
- Her farklı ürüne ayrı numara: GS1 Türkiye'nin örneğinde 1 kilo ve 2 kilo yeşil zeytin ayrı numara alır. Varyantlı ürünlerde her beden ve renk ayrı bir numaradır.
- Gruplama yok, sıra var: Numaralara gruplama, sınıflama ya da kodlama gömülmez; her yeni ürün için numara bir artırılarak verilir (GS1 Türkiye: GTIN-13).
- Kullanılmış numarayı başka ürüne vermeyin: Satışı biten bir ürünün numarasını yeni ürüne vermek, pazaryeri kataloglarında ve geçmiş kayıtlarda karışıklık yaratır.
- Bir kayıt tutun: Hangi numarayı hangi ürüne verdiğinizi tek bir listede tutun. Aynı numaranın iki ürüne verilmesini bu liste önler.
Bu barkod kime ait? Doğrulama
Bir barkodun hangi firmaya ait olduğunu merak ediyorsanız GS1'in doğrulama hizmetini kullanabilirsiniz. GS1 Türkiye'ye göre eski GEPIR uygulaması 31 Aralık 2023 itibarıyla yerini Verified by GS1'a bıraktı (GS1 Türkiye: Bu barkodun sahibi kim?). Verified by GS1, sorgulanan bir GTIN'in GS1 üye organizasyonlarından biri tarafından verilmiş aktif bir numara olduğunu ve ürünün temel bilgilerini gösterir (GS1 Türkiye: Verified by GS1).
Bu kontrol özellikle tedarikçiden aldığınız ürünlerde ve GS1 dışındaki kaynaklardan edinilmiş numaralarda işe yarar. GS1 dünya çapında GTIN'ler için yetkili tek kaynak olduğu için, numaranın gerçekten size ya da ürünün marka sahibine kayıtlı olup olmadığını buradan görürsünüz.
Pazaryerine barkod girerken sık hatalar
- Excel'in numarayı bozması: Uzun numaralar bilimsel gösterime döner, baştaki sıfırlar silinir. Barkod sütununu veri girmeden önce "Metin" biçimine alın.
- Boşluk ve özel karakter: Trendyol barkod alanında özel karakter olarak yalnızca nokta, tire ve alt tireye izin verir ve en fazla 40 karakter kabul eder; ortadaki boşlukları birleştirir (Trendyol: Ürün Yaratma v2).
- Yanlış kontrol basamağı: Numarayı elle oluştururken son basamağı yanlış hesaplamak. Kontrol basamağını bir hesaplama aracıyla doğrulayın.
- İki varyantta aynı barkod: Stok yanlış varyanta yazılır (varyantlı ürünlerde stok takibi).
- Kanallar arasında farklı barkod: Aynı ürün her pazaryerinde başka bir barkodla açılırsa eşleştirme ve stok senkronu zorlaşır.
- Stok kodunu barkod alanına yazmak: İç kodunuz evrensel bir numara değildir; ürün katalogda doğru eşleşmez.
Barkodu günlük işinizde kullanın
Barkodu yalnızca pazaryerinin istediği bir alan olarak görmeyin. Depoda raf etiketinde, sayımda ve paketlemede kullandığınızda asıl faydasını görürsünüz. Ürünlerinizin barkodlarını sisteme nasıl tanımlayacağınızı barkod tanımlama rehberi anlatır. Saystok'ta sayım, telefonla barkod okutarak yapılır ve onayladığınız adetler tüm pazaryerlerine yansır (depo sayımı).
E-ticarete yeni başlıyorsanız barkodu ilk ürününüzü açmadan önce planlayın. İlk mağazayı açarken yapılan diğer hatalar için ilk pazaryeri mağazasını açarken yapılan 10 hata yazısına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
GTIN ile EAN aynı şey mi?
Evet, günlük kullanımda aynı numarayı anlatır. GS1 Türkiye'ye göre EAN, GTIN'in eski adıdır ve ikisi de barkodun altındaki numarayı ifade eder. Pazaryerlerinde hâlâ sık sık "EAN" ya da yalnızca "barkod" adıyla geçer.
Barkod almak için şirket kurmam gerekir mi?
Limited ya da anonim şirket şartı görünmüyor: GS1 Türkiye'nin ücret hesabında gelir vergisi beyannamesi seçenekleri de yer alır ve sık sorulan sorularda üyeler "firma/esnaf" olarak anılır. Yine de başvuru firma bazında yapıldığı için vergi kaydı olan bir işletme gerekir. Kendi durumunuz için şartları GS1 Türkiye'den teyit edin.
Başkasının ürününü satıyorum, barkodu ben mi almalıyım?
Genellikle hayır. GS1 sistemine göre barkod vermekten marka sahibi sorumludur; başka bir markanın ürününü satıyorsanız ambalajdaki barkodu kullanırsınız. Ürünü kendi markanızla ürettirip satıyorsanız ya da ambalajında değişiklik yapıyorsanız numarayı siz verirsiniz.
Her beden ve renk için ayrı barkod gerekir mi?
Evet. GS1 kurallarına göre farklı her ticari ürüne ayrı numara verilir ve pazaryerleri de barkodu varyant düzeyinde ister. Aynı barkodu iki varyantta kullanmak stokun yanlış ürüne yazılmasına yol açar.
GS1 üyeliği bir kez mi ödenir?
Hayır. Başvuru sırasında ödenen ücretin yanında firma önek numaraları için yıllık kullanım bedeli de faturalandırılır. Güncel tutarlar firmanın büyüklüğüne ve barkod ihtiyacına göre değiştiği için GS1 Türkiye'nin hesaplama aracına bakın.