Varyantlı ürünlerde stok takibi: beden, renk, SKU ve barkod

Varyant nedir, ana ürün nedir?

Ana ürün, müşterinin gördüğü modeldir: "Basic tişört". Varyant ise o modelin satın alınabilen her somut seçeneğidir: "Basic tişört, siyah, M beden". Shopify'ın tanımıyla, bir ürünün seçenek değerlerinin her kombinasyonu ayrı bir varyant olabilir; küçük beden mavi tişört, beden ve renk seçeneği olan bir tişörtün bir varyantıdır (Shopify: Variants).

Depoda rafta duran, sayılan ve kargoya verilen şey varyanttır. Ana ürün yalnızca bir gruplama başlığıdır. Bu yüzden stok, sipariş ve sayım her zaman varyant düzeyinde yürür.

Stok neden varyant bazında tutulur?

Toplam stok yanıltıcıdır. Aşağıdaki örnekte bir tişört modelinin toplam stoku 46 adettir. Ama en çok satan beden olan siyah M tükenmiştir:

Stoku model düzeyinde tutan biri "46 adet var" der ve siyah M siparişini kabul eder. Varyant düzeyinde tutan biri ise siyah M'nin tükendiğini, XL bedenlerin azaldığını ve yeniden siparişin hangi hücreler için gerektiğini görür.

Aynı tablo satın alma kararını da iyileştirir. Satışları varyant düzeyinde izlerseniz hangi beden ve rengin daha hızlı döndüğünü görürsünüz. Bir sonraki siparişte her bedenden eşit sayıda almak yerine satış hızına göre dağıtırsınız ve ölü stok oluşmasını azaltırsınız.

Varyant sayısını kontrol altında tutun

Her yeni renk ya da beden, takip edilecek satır sayısını çarpar. Dört renk ve beş beden, tek bir model için yirmi ayrı stok, yirmi barkod ve yirmi raf etiketi demektir. Bu satırların her biri sayılmalı, eşleştirilmeli ve her kanalda güncel tutulmalıdır.

Bu yüzden varyant düzeyinde de bir öncelik sırası kurun. Stok yönetiminde ürünleri ciroya katkısına göre gruplayan ABC analizi varyantlara da uygulanır (stok yönetimi temel rehberi):

• A varyantları: En çok satan beden ve renkler. Asla tükenmemeli, sık sayılmalı.
• B varyantları: Düzenli ama orta hızda satanlar. Normal sipariş döngüsünde izlenir.
• C varyantları: Nadiren satan uç bedenler ve renkler. Az stokla tutulur; uzun süre satmayanlar kapatılır.

Yeni bir renk açmadan önce mevcut renklerin satış hızına bakın. Satmayan bir varyantı listeden çıkarmak, sayım ve eşleştirme yükünü de azaltır.

Stok kodu (SKU) adlandırma kuralı

Her varyantın size ait benzersiz bir stok kodu olmalıdır. Kodun okunabilir ve kurallı olması, depoda da ekranda da hatayı azaltır. Yaygın bir yapı şöyledir: model kodu, renk kısaltması ve beden. Örnek: TSH01-SYH-M.

• Sabit sıra: Her kodda aynı sıra kullanın: model, renk, beden.
• Sabit kısaltmalar: Siyah her zaman SYH, beyaz her zaman BYZ olsun. Kısaltma listesini bir kez yazın.
• Türkçe karakter ve boşluk yok: Bazı sistemler bu karakterleri farklı yorumlar.
• Özel karakter yok, yalnızca tire: Trendyol barkod alanında özel karakter olarak yalnızca nokta, tire ve alt tireye izin verir, en fazla 40 karakter kabul eder. Stok kodu alanı ise tedarikçinin iç sistemindeki benzersiz kod olarak tanımlanır ve en fazla 100 karakterdir (Trendyol: Ürün Yaratma v2).
• Kodu asla başka ürüne vermeyin: Satışı biten bir varyantın kodunu yeni bir ürüne vermek, geçmiş kayıtları karıştırır.

Her varyanta ayrı barkod

Stok kodu sizin iç kodunuzdur; barkod ise ürünün evrensel numarasıdır. GS1 kurallarına göre firmalar farklı her ticari ürüne ayrı bir numara verir. GS1 Türkiye'nin örneklerinde 1 kilo ve 2 kilo yeşil zeytin ayrı numara alır. Numaralar herhangi bir gruplama ya da kodlama yapılmadan, her yeni ürün için bir artan sırayla verilir (GS1 Türkiye: GTIN-13).

Bu kural, varyant bilgisini barkodun içine gömmeye çalışmamanız gerektiğini gösterir. Renk ve beden bilgisi stok kodunda ve ürün özelliklerinde durur; barkod yalnızca sıradaki numaradır. Pazaryerleri de barkodu varyant düzeyinde ister: aynı modelin her bedeni ayrı bir barkodla açılır. Barkodun nasıl alınacağını pazaryerinde barkod ve GTIN kullanımı yazısında anlattık.

Pazaryerleri varyantları nasıl gruplar? Trendyol örneği

Her pazaryeri varyantları kendi kuralıyla gruplar. Trendyol'un ürün dokümanı bu kuralları açıkça anlatır:

• Ana ürün kodu (productMainId): Varyantları gruplamak için kullanılır ve satıcı panelindeki Model Kodu'na karşılık gelir. Aynı ürünün farklı bedenlerinde bu değer aynı olmalı, yalnızca özellikler farklılaşmalıdır (Trendyol: Ürün Yaratma v2).
• Varyant özelliği (varianter): Aynı ürün sayfasında seçilen seçeneklerdir; beden tipik örnektir. Her kategoride yalnızca bir varyant özelliği seçilebilir.
• Ayırıcı özellik (slicer): Değeri true olan bir özellik, Trendyol'da ayrı bir ürün kartı oluşturur; renk bunun tipik örneğidir (Trendyol: Kategori Özellik Listesi v2).

Pratikte bu şu demektir: Trendyol'da siyah ve beyaz tişört ayrı ürün kartlarında, bedenler ise aynı kartta seçenek olarak görünebilir. Hangi özelliğin varyant, hangisinin ayırıcı olduğu kategoriye göre değişir. Başka bir pazaryerinde aynı model tek kartta toplanabilir. Bu fark, ürünü bir pazaryerinden ötekine taşırken en çok dikkat edilmesi gereken noktadır (kategori eşleştirme rehberi).

Pazaryerinde varyant eşleştirme hataları

Çok kanallı satışta stok senkronu varyant eşleştirmesine dayanır: sistem, bir kanaldaki "siyah M" ürününün diğer kanaldaki hangi ürün olduğunu bilmelidir. En sık hatalar ve çözümleri şunlardır:

• İki varyantta aynı barkod. Stok yanlış varyanta yazılır. Çözüm: her varyanta ayrı barkod verin, kopyalanan ürün kartlarında barkodu mutlaka değiştirin.
• Bir kanalda olan varyant ötekinde yok. Eşleşmeyen varyantın stoku güncellenmez. Çözüm: düzenli olarak eşleşmeyen ürün listesine bakın.
• Renk adları farklı. Bir kanalda "Lacivert", ötekinde "Navy" yazılır. Çözüm: eşleştirmeyi ada göre değil barkod ve stok koduna göre yapın.
• Beden sistemi farklı. S, M, L ile 36, 38, 40 karışır. Çözüm: beden karşılık tablosunu bir kez hazırlayın ve her yerde aynı kullanın.
• Model kodunu değiştirmek. Varyantlar ana üründen kopar ve farklı kartlarda dağılır. Çözüm: yayındaki ürünlerin model kodunu değiştirmeyin.

Saystok ürünleri platformlar arasında barkod ve stok koduyla eşleştirmeyi önerir, son onay sizde kalır. Eşleşmeyen varyantların nasıl çözüleceği ürün eşleştirme rehberinde anlatılır.

Varyantlarda sayım ve depo düzeni

Varyantlı ürünlerde sayım hatası, ürünün kendisinden çok benzerliğinden doğar. M ve L beden aynı rafta karışık durursa sayan kişi de toplayan kişi de yanılır.

• Aynı modelin bedenlerini rafta hep aynı sırayla dizin: küçükten büyüğe.
• Her varyantın barkod etiketi görünür yerde olsun.
• Sayımı göz kararıyla değil barkod okutarak yapın; okutma beden karışıklığını sıfırlar (barkodlu depo sayımı).
• Paketlemede de barkodu okutun; yanlış beden gönderimi hem iade hem stok farkı üretir.

Yeni varyant eklerken kontrol listesi

• Stok kodu kurala uygun ve benzersiz mi?
• Barkod yeni ve başka hiçbir varyantta kullanılmamış mı?
• Model kodu, aynı modelin diğer varyantlarıyla aynı mı?
• Renk ve beden değerleri pazaryerinin özellik listesindeki değerlerle eşleşiyor mu?
• Yeni varyant tüm satış kanallarında açıldı ve eşleştirildi mi?
• Raf yeri belirlendi ve etiketi basıldı mı?